Özel yazılım riskli mi, riski nasıl azaltılır?
Özel yazılımın riski vardır ama yönetilebilir. Gerçek riskler şunlardır: geliştiriciye bağımlılık, kapsamın sürekli büyümesi, dokümantasyon eksikliği ve bakımın kimde olacağının belirsizliği. Dördü de sözleşmeyle azaltılır: kaynak kodun ve verinin kime ait olduğu, teslim edilecek belgeler, kapsam değişikliği usulü ve bakım şartları yazılıysa risk paket yazılımdan yüksek olmaz.
Dört gerçek risk
Özel yazılım aleyhine söylenenlerin bir kısmı doğru, bir kısmı abartılı. Gerçekten dikkat edilmesi gerekenler şunlar:
- Bağımlılık. Geliştiren firma çekilirse sistem sahipsiz kalır. Çözüm: kaynak kodun ve verinin size ait olduğunun sözleşmede yazması, kodun düzenli olarak size teslim edilmesi.
- Kapsam kayması. Her toplantıda yeni istek çıkar, proje bitmez. Çözüm: kapsamın yazılı olması ve değişikliklerin ayrı olarak fiyatlanıp onaylanması.
- Belgesiz kod. Kod var ama kimse nasıl çalıştığını bilmiyor. Çözüm: teslim edilecek belgelerin baştan listelenmesi.
- Bakım belirsizliği. Proje bitti, sorun çıkınca kime gidilecek belli değil. Çözüm: bakım kapsamı, süresi ve yanıt süresinin sözleşmede olması.
Paket yazılımın da riskleri var
Karşılaştırma yaparken adil olmak gerekir. Paket yazılım da risksiz değil: üretici sürümü sonlandırabilir, fiyat politikasını değiştirebilir, ihtiyaç duyduğunuz özelliği hiç geliştirmeyebilir.
Ayrıca paket yazılımda yaptırdığınız özelleştirmeler, sürüm yükseltmelerinde kaybolabilir ve her yıl yeniden ödenir. Bu kalem çoğu firmada hesaba katılmaz.
| Risk | Paket yazılım | Özel yazılım |
|---|---|---|
| Üretici çekilirse | Sürüm desteği biter | Kod sizdeyse devam edilebilir |
| İhtiyaç karşılanmazsa | Bekleyeceksiniz | Geliştirilir |
| Maliyet artışı | Lisans/abonelik zammı | Geliştirme saat ücreti |
| Sürüm yükseltme | Özelleştirmeler kaybolabilir | Kontrol sizde |
| Bilgi bağımlılığı | Üreticiye | Geliştiriciye |
Sözleşmede mutlaka olması gerekenler
Özel yazılım yaptıracaksanız aşağıdaki maddeler sözleşmede olmalı. Bunlar olduğunda risk ciddi biçimde düşer.
- Kaynak kodun ve üretilen verinin mülkiyeti kime ait
- Teslim edilecek belgeler (kurulum, veri yapısı, kullanım)
- Kapsam listesi ve kapsam dışında kalanlar
- Değişiklik usulü: kim talep eder, nasıl fiyatlanır, kim onaylar
- Bakım kapsamı, süresi ve yanıt süreleri
- Devir şartları: işbirliği biterse ne teslim edilir
Riski azaltan yöntem: küçük parçalar halinde teslim
Bir yıl süren, sonunda tek seferde teslim edilen projeler en riskli olanlar. Çünkü yanlış anlaşılma ancak sonunda ortaya çıkar.
Bunun yerine iki-üç haftada bir çalışan bir parçanın teslim edilmesi, hem yanlış anlaşılmayı erken gösterir hem de her aşamada elinizde çalışan bir şey olmasını sağlar. İşbirliği bir sebeple biterse bile, o ana kadar teslim edilenler kullanılabilir durumdadır.
Peki vRobot bunu nasıl yapıyor?
Kapsamı yazıya döker, kapsam dışında kalanları da yazarız. Küçük parçalar halinde teslim ederiz; her aşamada elinizde çalışan bir şey olur.
Verinizin size ait olduğu ve talep ettiğinizde okunabilir biçimde teslim edileceği sözleşmede yazılıdır. Yaptığımız işin ne olduğunu ve ne olmadığını baştan söylemeyi tercih ederiz — sonradan çıkması herkes için pahalıdır.
Sık sorulanlar
Kaynak kodu bize verilir mi?
Bu sözleşmede belirlenir ve talep edilebilir. Önemli olan kararın baştan verilmiş ve yazılı olmasıdır; sonradan konuşulduğunda pazarlık konusu olur.
Özel yazılım paketten pahalı mı?
İlk yatırımda genelde evet. Ancak paket yazılımda her yıl ödenen lisans, bakım ve kaybolan özelleştirmelerin yeniden yapılması eklendiğinde üç-beş yıllık toplam çoğu zaman birbirine yaklaşır.
Yarım kalırsa ne olur?
Parçalı teslim yapıldıysa o ana kadar teslim edilenler çalışır durumda kalır. Tek seferde teslim planlanan projelerde ise yarıda kalma en büyük risktir; bu yüzden parçalı ilerlemeyi tercih ediyoruz.
Bunu okuyanlar şunu da sordu
Bu soruyu sizin işiniz üzerinden konuşalım
Keşif görüşmesi ücretsizdir, bir şey satın almanızı gerektirmez. Mevcut durumunuzu dinler, yapılabileni ve yapılamayanı açıkça söyleriz.