Fire ve hurda takibi nasıl yapılır, maliyete nasıl yansır?
Fire ve hurda ayrı kaydedilmelidir: fire süreç gereği oluşan kayıptır (kesim payı, ilk ayar parçası), hurda ise hatadan doğan kayıptır. İkisi tek kalemde toplanırsa ne maliyet doğru çıkar ne de iyileştirme yapılabilir. Doğru kurgu: her ikisi de sebep koduyla, oluştuğu operasyonda ve adet olarak kaydedilir; maliyete o operasyona kadar birikmiş değerle yansıtılır.
Fire ile hurda neden ayrılmalı?
Fire, süreç gereği kabul edilen kayıptır: sac kesimindeki hurda payı, ilk ayar parçaları, boya kaybı. Miktarı standartla karşılaştırılır, standardın üstüne çıkınca sorulur.
Hurda ise hatadan doğar: yanlış ölçü, malzeme kusuru, operatör hatası, tezgah ayarsızlığı. Buradaki hedef sıfırdır ve sebep analizi yapılır.
İkisi aynı kalemde toplanırsa, artan rakamın süreçten mi hatadan mı geldiği anlaşılmaz; kimse harekete geçemez.
Maliyete nasıl yansır?
En sık yapılan hata, hurdayı ham madde bedeliyle yazmaktır. Oysa son operasyonda hurdaya çıkan bir parça, üzerine o ana kadar birikmiş işçilik ve tezgah maliyetini de taşır. Gerçek kayıp çok daha büyüktür.
Doğru hesap, hurdanın oluştuğu operasyona kadar biriken maliyeti esas alır. Bu yapıldığında, geç aşamada çıkan hurdanın erken aşamadakinden kat kat pahalı olduğu görülür — ve kalite kontrolün neden öne çekilmesi gerektiği kendiliğinden anlaşılır.
| Hurdanın çıktığı yer | Yüklenen maliyet | Sonuç |
|---|---|---|
| İlk operasyon | Ham madde | Düşük kayıp |
| Orta operasyon | Ham madde + o ana kadar işçilik ve tezgah | Orta kayıp |
| Son operasyon | Neredeyse tam maliyet | En pahalı kayıp |
| Sevk sonrası | Tam maliyet + nakliye + itibar | Ölçülemeyen kayıp |
Sebep kodlarını kısa tutun
Fire/hurda sebep listesi uzadıkça veri kalitesi düşer. Operatör yirmi seçenek arasından hep aynı ikisini seçer. Altı-sekiz kod, gerçeği yakalamak için çoğu fabrikada yeterlidir; gerekirse “diğer” seçildiğinde kısa açıklama istenir.
- Ölçü dışı
- Malzeme kusuru
- Tezgah ayarı
- Takım kırılması / aşınma
- Yüzey / görünüm hatası
- İlk ayar parçası
- Taşıma-elleçleme hasarı
- Diğer (açıklama zorunlu)
Fire oranını düşürmek için ne gerekir?
Ölçülmeyen fire düşürülemez. Ama sadece ölçmek de yetmez; verinin düzenli olarak sıralanıp konuşulması gerekir. Aylık bir toplantıda ilk üç sebebi ele almak, yirmi sebeple uğraşmaktan çok daha hızlı sonuç veriyor.
Deneyimimizde en etkili adım, fire kaydının operasyon bazında tutulması oluyor. “Fabrika firesi %4” bilgisi kimseyi harekete geçirmiyor; “3. operasyonda ölçü dışı sebebiyle ayda 260 parça” bilgisi geçiriyor.
Peki vRobot bunu nasıl yapıyor?
vRobot'ta fire ve hurda ayrı kalemler olarak, sebep koduyla ve oluştuğu operasyonda kaydedilir. Maliyete o operasyona kadar biriken değerle yansıtılır.
Sebep listesini sizin kalite ekibinizle birlikte hazırlar, kısa tutarız. Ay sonunda sebepler adet ve tutar olarak sıralanır; en pahalı üç kalem ayrı raporlanır.
Sık sorulanlar
Fire standartlarımız yok, nasıl karşılaştıracağız?
İlk aylarda ölçülen gerçek oranlar referans olur. Birkaç ay veri biriktikten sonra kabul edilebilir aralığı sizin ekibinizle birlikte belirleriz.
Hurdayı geri kazanıyoruz, bu da takip edilebilir mi?
Edilir. Geri kazanılan malzeme ayrı bir stok kalemi olarak girer, tekrar kullanıldığında maliyeti buna göre hesaplanır.
Fason firmadaki fireyi nasıl izleriz?
Gönderilen ve dönen miktar arasındaki fark fason fire olarak kaydedilir. Sözleşmedeki kabul oranıyla karşılaştırılır, aşan kısım ayrıca raporlanır.
Bunu okuyanlar şunu da sordu
Bu soruyu sizin işiniz üzerinden konuşalım
Keşif görüşmesi ücretsizdir, bir şey satın almanızı gerektirmez. Mevcut durumunuzu dinler, yapılabileni ve yapılamayanı açıkça söyleriz.