Fason üretim takibi nasıl yapılır, fire ve maliyet nasıl izlenir?
Fason takibin temeli iki rakamdır: gönderilen ve dönen. Aradaki fark fason firedir ve sözleşmedeki kabul oranıyla karşılaştırılmalıdır. Fasona giden malzeme stoktan düşmez, “fason depo” olarak ayrı izlenir — aksi halde stok kaybolmuş görünür. Fason bedeli, parçanın o ana kadar biriken maliyetinin üzerine eklenir; nakliye de unutulmamalıdır.
Fason malzemesi kaybolmasın
En sık yapılan hata, fasona giden malzemeyi stoktan tamamen düşmek. Bu durumda malzeme muhasebe açısından yok olur ama fiziken vardır; ay sonunda sayım tutmaz ve fason firması ile mutabakat yapılamaz.
Doğru kurgu, fason için ayrı bir depo tanımlamak: malzeme ana depodan çıkar, fason depoya girer. Fiziken sizde değildir ama mülkiyeti sizindir ve bakiyesi görünür.
- Fason depo tanımı (fasoncu bazında ayrı ayrı olabilir)
- Çıkış irsaliyesi ile fason depoya transfer
- Dönen malzemenin fason depodan ana depoya girişi
- Bakiyenin fasoncu bazında düzenli mutabakatı
Gönderilen, dönen ve fire
Fason ilişkisindeki en kritik sayı, gönderilen ile dönen arasındaki farktır. Bu fark sözleşmede kabul edilen fire oranının içindeyse sorun yok; üstündeyse konuşulması gerekir.
Bunun için her sevkiyatın ayrı izlenmesi gerekir. Toplu bakıldığında sorunlu parti sorunsuz partilerin içinde kaybolur.
| Kalem | Ne kaydedilir | Neden |
|---|---|---|
| Gönderilen | Miktar, tarih, parti/lot | Mutabakatın temeli |
| Dönen sağlam | Miktar, tarih, kalite sonucu | Stok girişi |
| Dönen hatalı | Miktar, sebep | Fasoncuya yansıtma |
| Dönmeyen | Miktar | Fason fire — sözleşmeyle karşılaştırılır |
| Fason bedeli | Birim fiyat × işlem gören adet | Maliyete eklenir |
Fason maliyeti nasıl hesaplanır?
Fasona giden parça, o ana kadar üzerine biriken malzeme ve işçilik maliyetini taşır. Fason bedeli bunun üzerine eklenir; nakliye ve varsa ambalaj da dahil edilir.
Fason firenin maliyeti ise sanıldığından yüksektir: kaybolan parça sadece ham madde değil, o ana kadarki tüm işlemleri de götürür. Bu yüzden fason fire oranı bir “kayıp yüzdesi” değil, tutar olarak takip edilmelidir.
Kalite sorumluluğu ve izlenebilirlik
Fason işlemlerde kalite sorumluluğu sözleşmede net tanımlanmalı: giriş kontrolü kim yapacak, hatalı parti nasıl işlenecek, yeniden işleme bedeli kime ait?
İzlenebilirlik gereken sektörlerde (otomotiv, havacılık, gıda) fasona giden parti/lot numarasının dönen ürünle eşleşmesi zorunludur. Bu eşleşme kâğıt üzerinden yürütüldüğünde er ya da geç kopuyor; kayıt sistemde tutulmalı.
Peki vRobot bunu nasıl yapıyor?
Fason süreçlerinde gönderilen ve dönen miktarı parti bazında izler, farkı fason fire olarak kaydeder ve sözleşmedeki kabul oranıyla karşılaştırırız. Aşan kısım ayrıca raporlanır.
Fason depo bakiyesi fasoncu bazında görünür; mutabakat için hazır liste çıkar. Fason bedeli, parçanın o ana kadar biriken maliyetinin üzerine eklenerek gerçekleşen maliyete yansır.
Sık sorulanlar
Fasoncu bizim sistemimize giriş yapabilir mi?
Yapabilir. Sınırlı yetkili bir ekranla kendi işlerini görüp dönen miktarı bildirebilir. Bu, telefonla takibi büyük ölçüde bitiriyor.
Birden fazla fasoncuya aynı işi veriyoruz, karışır mı?
Karışmaz; her fasoncu için ayrı depo ve ayrı bakiye tutulur. Performansları (süre, fire oranı) ayrı ayrı karşılaştırılabilir.
Fason işin süresi terminimizi etkiliyor, nasıl planlarız?
Fason operasyon da rotanın bir adımı olarak tanımlanır; dışarıda geçen süre planlamaya dahil edilir. Böylece termin hesabı fasonu da kapsar.
Bunu okuyanlar şunu da sordu
Bu soruyu sizin işiniz üzerinden konuşalım
Keşif görüşmesi ücretsizdir, bir şey satın almanızı gerektirmez. Mevcut durumunuzu dinler, yapılabileni ve yapılamayanı açıkça söyleriz.