Yapay zekâ üretim planlamada gerçekten kullanılabilir mi?
Kullanılır ama sanıldığı şekilde değil. Yapay zekâ planı sizin yerinize yapmaz; planın tutup tutmayacağını erkenden söyler. Gerçek karşılığı olan üç kullanım şudur: geçmiş gerçekleşen sürelere bakarak termin tahmini, mevcut yüke göre darboğaz öngörüsü ve sipariş sırası değiştiğinde etkisinin hesaplanması. Bunların hepsi geçmiş veriye dayanır; kayıt yoksa tahmin de yoktur.
Planlamanın asıl sorunu tahmin değil, veri
Çoğu fabrikada plan, deneyimli bir kişinin kafasındaki sürelere göre yapılır. Bu kişi genelde iyi tahmin eder ama tahminini kimse doğrulayamaz, izne çıktığında yerini kimse dolduramaz.
Yapay zekânın buradaki katkısı, aynı tahmini kayda dayandırmaktır: bu parça son on iş emrinde 3. operasyonda ortalama kaç dakika sürdü, hangi tezgahta daha hızlı çıktı, hangi operatörde sapma büyüdü.
Üç somut kullanım
Aşağıdaki üç kullanım, geçmiş veri varsa bugün uygulanabilir. Gerisi için beklentiyi yüksek tutmamakta fayda var.
- Termin tahmini. Yeni sipariş girildiğinde, aynı parçanın geçmiş gerçekleşen süreleri ve mevcut tezgah yükü üzerinden gerçekçi bir tarih hesaplanır.
- Gecikme uyarısı. İlk operasyon standardın üstüne çıktığında, kalan operasyonlar aynı hızda giderse terminin kayacağı hesaplanır ve haber verilir.
- Senaryo karşılaştırması. “Bu siparişi öne alırsak diğerleri ne olur?” sorusunun cevabı, mevcut yük üzerinden hesaplanır.
Otomatik çizelgeleme neden zor?
Tam otomatik çizelgeleme teknik olarak mümkün ama sahada uygulaması zordur. Sebep matematik değil, kuralların yazılı olmamasıdır.
Gerçek fabrikada plan şu tür kurallarla yapılır: “bu müşteriyi bekletmeyiz”, “bu kalıbı taktıysak benzer işleri arka arkaya alırız”, “bu operatör bu parçayı daha iyi yapar”. Bu kurallar kimsenin kafasından çıkarılıp yazılmadığı sürece otomatik çizelge, sahanın kabul etmediği bir liste üretir.
Bu yüzden çizelgelemeyi kademeli kuruyoruz: önce öneri üretilir, planlamacı değiştirir, yapılan değişiklikler öğrenilir. Birkaç ay sonra öneri ile uygulanan arasındaki fark ciddi biçimde azalır.
Beklenti yönetimi
Planlama tarafında gerçekçi olmak gerekiyor. Tahminler, geçmiş verinin gösterdiği kadar iyidir. Ürün karması sık değişen, her siparişi farklı olan bir atölyede tahmin aralığı geniş çıkar.
Buna rağmen kayda dayanan geniş bir aralık, hiçbir dayanağı olmayan kesin bir tarihten daha kullanışlıdır — çünkü müşteriye verilen söz de o aralığa göre kurulur.
Peki vRobot bunu nasıl yapıyor?
Planlama tarafında önce ölçmeyi kuruyoruz: parça ve operasyon bazında gerçek süreler biriktikten sonra tahmin anlam kazanıyor. Baştan tahmin üretip ona göre söz verdirmeyiz.
Çizelgelemede öneri üretir, kararı planlamacıya bırakırız. Yapılan değişiklikler kaydedilir; zamanla öneriler sizin işleyişinize yaklaşır.
Sık sorulanlar
Kaç aylık veriyle tahmin yapılabilir?
Aynı parçadan birkaç geçmiş iş emri olması yeterli olabilir. Ürün karması çok değişkense güvenilir aralık için daha uzun süre gerekir.
Planlamacımızın yerini alır mı?
Hayır. Planlamacının kararını hızlandırır ve dayanak sağlar. Ticari öncelikleri bilen kişi yine odur.
Acil siparişler nasıl ele alınır?
Araya giren iş, mevcut plana etkisiyle birlikte gösterilir: hangi işler kayar, hangi termin risk altına girer. Karar yine sizindir.
Bunu okuyanlar şunu da sordu
Bu soruyu sizin işiniz üzerinden konuşalım
Keşif görüşmesi ücretsizdir, bir şey satın almanızı gerektirmez. Mevcut durumunuzu dinler, yapılabileni ve yapılamayanı açıkça söyleriz.